۱۸ژوئیه ۲۰۲۵ - پژوهشگران دانشگاه آرهوس در یک همکاری بینالمللی، روشی نوین و انقلابی به نام Pathology-oriented multiPlexing یا به اختصار PathoPlex را معرفی کرده اند که اخیراً در نشریه ی Nature منتشر شده است. این تکنیک با ترکیب پردازش تصویر پیشرفته و یادگیری ماشینی، امکان بررسی هم زمان بیش از ۱۰۰ نوع پروتئین را در یک نمونه کوچک بافتی فراهم می سازد، در حالی که روش های گذشته فقط توان تحلیل ۱ تا ۲ پروتئین را داشتند. این فناوری پیشرفته می تواند فرآیندهای پیچیده ی بیماری را به صورت دقیق تری نقشه برداری کند.
به گفته ی پروفسور ویکتور پوئلس از بخش پزشکی بالینی دانشگاه آرهوس، این تکنیک فرصت هایی منحصر به فرد برای درک بهتر بیماری های انسانی و ارتقاء مراقبت های بالینی فراهم می آورد.
امکان مشاهده ی تغییرات حتی پیش از بروز علائم بیماری
در این مطالعه، پژوهشگران فناوری جدید را روی نمونه هایی از بیماران مبتلا به دیابت آزمایش کردند. با استفاده از این روش، آن ها توانستند فرآیندهای پیچیده ی بیماری را شناسایی کنند؛ تغییراتی که با روش های معمول قابل مشاهده نبودند.
پروفسور پوئلس توضیح داد: «ما توانستیم ببینیم که دیابت چگونه از طریق شبکه ای از تغییرات هم زمان به کلیه ها آسیب می زند».
نکته ی قابل توجه این بود که پژوهشگران موفق شدند تغییراتی را در بیماران جوان دیابتی شناسایی کنند، پیش از آن که نشانه های آشکار آسیب کلیوی ظاهر شود.
قابلیت سنجش مستقیم اثر دارو در بافت
یکی از کاربردهای بسیار امیدبخش این فناوری، توانایی آن در اندازه گیری اثر داروها مستقیماً در بافت های بدن است. پژوهشگران اثر مهارکننده هایSGLT2 را که یکی از داروهای رایج درمان دیابت هستند بررسی کرده و به یافته هایی شگفت انگیز رسیدند.
پروفسور پوئلس گفت: ما مشاهده کردیم که درمان با SGLT2 به برخی از تغییرات مربوط به دیابت کمک می کند- اما نه به همه ی آن ها. هرچند هنوز کار زیادی باقی مانده است، اما نتایج ما سوالات مهمی را مطرح می کند، مثلاً اینکه آیا بیماران دیابتی ممکن است به درمان های مکمل برای محافظت بیشتر از کلیه های خود نیاز داشته باشند؟
رایگان و در دسترس همگان
بر خلاف بسیاری از دستاوردهای تحقیقاتی، این تیم تصمیم گرفته فناوری خود را به صورت رایگان در اختیار دیگران قرار دهد.این فناوری همچنین به گونه ای طراحی شده است که انعطاف پذیر باشد - با راه حل هایی مناسب برای آزمایش های کوچک و بزرگ؛ یکی از آن ها حتی از یک پرینتر سه بعدی ساده برای مدیریت مایعات استفاده می کند.
پژوهشگران همچنین راهنمای گام به گام تحلیل تصویری را همراه با بسته ی نرم افزاری پایتون به نام spatiomic ارائه کرده اند که برای همه ی پژوهشگران قابل استفاده است.
پروفسور پوئلس گفت: «برای ما مهم بود که یک "راه حل باز" فراهم کنیم که کل جامعه ی پژوهشی بتواند از آن بهره ببرد».
قابل استفاده برای بسیاری از بیماری ها
اگرچه تمرکز اصلی این مطالعه بر بیماری های کلیوی بود، پژوهشگران معتقدند که این فناوری را می توان برای تقریباً تمام بیماری هایی که نیازمند بررسی بافت هستند به کار گرفت. به عنوان مثال، تیم تحقیقاتی نشان داد که تکنیک PathoPlex در بافت های کبد و مغز نیز قابل اجراست که نشان دهندهی قابلیت چند منظوره و گسترده آن است.
البته برای استفاده از این فناوری در بیمارستان ها، هنوز نیاز به کار بیشتری وجود دارد. پژوهشگران در حال تلاش برای یافتن راه حل هایی ساده جهت اتومات سازی کامل این روش، بهبود شیوه های ارزیابی فعلی و توسعه ی کاربردهای بالینی مشخصی هستند که بتوانند ارزش افزوده ی مستقیم برای بیماران داشته باشند.
این مطالعه با همکاری و هدایت مشترک پژوهشگرانی از آلمان، ژاپن، فرانسه، ایالات متحده، استرالیا و سوئیس انجام شد که تلاشی واقعاً چند رشته ای و فرامرزی محسوب می شود.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2025-07-advanced-imaging-technology-enables-disease.html